Boyoz ve gevrek: İzmir usulü sabah kahvaltısı rehberi
İzmir'de sabah kahvaltısı her zaman masada uzun uzun yapılmaz. Şehrin bir de ayaküstü, hızlı ve son derece doyurucu bir kahvaltı kültürü vardır: boyoz, gevrek, haşlanmış yumurta ve çay. İzmir'e gelip bunu denemeden dönmek, şehrin önemli bir parçasını kaçırmak demektir.
Boyoz nedir?
Boyoz, yağlı ve katmanlı bir hamur işidir. Kökeni, İspanya'dan gelip İzmir'e yerleşen Sefarad Yahudilerine dayanır. Hamur, yağla uzun süre dinlendirilip ince katmanlar hâlinde açılır; bu yüzden çıtır bir dışı ve yumuşak, katmanlı bir içi olur.
Klasik boyoz sadedir. Bazı fırınlarda peynirli, ıspanaklı ya da patlıcanlı çeşitleri de bulunur. Boyozun yanına geleneksel olarak:
- Haşlanmış yumurta (genellikle fırında uzun süre pişmiş, kabuğu kahverengileşmiş yumurta)
- Tahin ya da biraz tuz
- Demli bir çay
söylenir.
Gevrek: İzmir'in simidi
İstanbul'da simit dediğin şeye İzmir'de gevrek denir. Bu sadece bir isim farkı değil; İzmir gevreği genellikle daha ince, daha çıtır ve susamı daha yoğundur. Sabahları sokak satıcılarının tablalarında, fırınlarda ve vapur iskelelerinin önünde bulursun.
Gevreği yerli usulü yemek için yanına:
- Beyaz peynir
- Domates ve salatalık
- Bir bardak çay
alabilirsin. Vapurda gevrek yiyip martılara pay vermek da İzmirlilerin en sevdiği alışkanlıklardandır.
Kumru: Kahvaltının ağır topu
Eğer daha doyurucu bir şey istiyorsan kumru dene. Kumru, aslen Çeşme'ye özgü, susamlı ve özel bir ekmekle yapılan bir sandviçtir. İçine genellikle sucuk, kaşar peyniri, domates ve turşu konur, ardından tost makinesinde ya da ızgarada ısıtılır. Kahvaltıdan çok öğleye yakın bir saatte yenir ama sabah da çok sevilir.
Nerede yenir?
Boyoz ve gevrek İzmir'in hemen her semtinde bulunur, ama bazı bölgeler bu kültürle özellikle özdeşleşmiştir:
| Bölge | Neden gidilir |
|---|---|
| Alsancak | Eski fırınlar ve kahvaltı yapılabilecek küçük mekânlar |
| Kemeraltı | Çarşı gezisine başlamadan önce hızlı bir kahvaltı için |
| Vapur iskeleleri | Gevrek ve çay ile körfez manzarası |
| Karşıyaka çarşısı | Semt fırınları ve sokak satıcıları |
Yerli gibi kahvaltı için birkaç ipucu
- Erken git. Boyoz en güzel, fırından yeni çıktığında yenir. Öğleye doğru tezgâhlar boşalabilir.
- Yumurtayı unutma. Boyozun yanındaki haşlanmış yumurta, bu kahvaltının ayrılmaz parçasıdır.
- Ayakta ye. Bu kahvaltı oturup uzun uzun yapılan bir sofra değil; çoğu İzmirli işe giderken ayaküstü yer.
- Vapurda dene. Konak'tan Karşıyaka'ya ya da Bostanlı'ya giden bir vapurda gevrek ve çay, şehrin en ucuz ve en güzel deneyimlerinden biridir.
Son söz
Boyoz ve gevrek, İzmir'in günlük hayatının küçük ama önemli parçalarıdır. Şehri gerçekten tanımak istiyorsan, bir sabahını otel kahvaltısı yerine bir mahalle fırınının önünde, elinde sıcak bir boyozla geçir.
